Гүржі жеріндегі қыпшақтар ізі

Гүржі жеріндегі қыпшақтар ізі

Еуразия құрлығында бабаларымыздың табаны тимеген жер жоқ шығар. Олардың басым бөлігі көне тариxи карталарда көрініс тапқан. Мәселен 1118 жылы Дешті Қыпшақтың xаны Артық Сарыxанұлы Грузия патшасы Дәуіттің (Давид 4) шақыруымен 40 мың сарбазын бастап барып, гүржілерді талқандауға келген селжұқ-түркілер мен парсылардың 300 мың әскеріне соққы берген. Тариxта ол – Дидгория шайқасы деген атпен сақталды. Сол ұлы бабаларымыздың, қазіргі Кавказ, Грузия жеріне енуі осы оқиғадан басталған. Біз баяндайтын көне картада сол жерлердегі қыпшақ атаулы жер-су аттарының…

Толығырақ

Қыпшақ тілінің құдіреті

Қыпшақ тілінің құдіреті

Қазіргі таңда ағылшын тілі халықаралық тіл болса, XVI-XVII ғасырларда Шығыс елдеріне барғысы келетін еуропалықтар қыпшақ тілін білуге міндетті болған. VIII ғасырда алуан тілді авторлардың шығармаларында Шығыс Еуропаның славян халықтары половецтер немесе печенегтер, Батыс Еуропаның латын тілді халықтары құмандар. Шығыста – қыпшақтар, кейінірек араб елдерінде мәмлүктер деп атаған тайпа пайда болды. Алғашқы рет қыпшақ этонимі Селенгадағы 759 жылы жазылған таста кездеседі. Негізінен қыпшақ тайпаларының 5 тобы бар. Соның бірі Қазақстан-Орал бойы қыпшақтары бұған сақ және Еділ-Жайық…

Толығырақ

Қыпшақ хандығы (XI ғ басы-1219 ж.)

Қыпшақ хандығы (XI ғ басы-1219 ж.)

656 жылы Батыс түрік қағанаты құлағаннан кейін Алтай тауының Солтүстік жағы мен Ертіс өңірін жайлаған қыпшақтардың едәуір мол топтары кимектердің басшылығы мен тайпалар одағының өзегін құрайды. Алайда негізгі қыпшақ тайпаларының өзін-өзі билеуге ұмтылған талабы VIII ғасырдың соңында оларды кимек мемлекетінің құрамынан бөлініп, батысқа қарай көшуіне апарып соғады. Бірақ қыпшақтар түбірлі тәуелсіздікке жете алмайды, олар VIII-X ғғ. кимек мемлекетінің құрамында болып, қыпшақтар тарихы кимектер тарихымен қоса өрледі. XI ғасырдың басында Кимек қағанаты тарханнан кейін, кимек, қыпшақ…

Толығырақ